Анализите во Србија потврдиле дека во пченката има афлатоксин. Неофицијално го има и во млекото. Останува прашањето „Дали е безбедно да се пие годинешно српско млеко и да се јаде српско сирење и кое?“ На почетокот на месецот, анализите на Службата за прогнозирање и известување за заштита на растенијата во Србија откриле дека на огледното поле од 100 испитани кочани пченка, до 56 отсто биле заразени со габата Aspergillus. Тоа го покажал увидот на нивите околу Суботица, а слична ситуација имало и во остатокот од Србија пред и за време на жетвата.
Онаму каде што немало третмани, анализата на пченката за афлатоксин се покажала позитивна. Како што дознава Agroklub од Институтот за заштита при работа во Нови Сад, годинава „можеби секој трет или четврти примерок има афлатоксин, односно AFB1, што доведува до појава на AFM1 во млекото“.
„Некои имаат над дозволената граница, некои се под. Оваа година има повеќе примероци со AF во пченката отколку минатата година, но не како 2012 година, која беше рекордна година и кога дури и Србија, Босна и Херцеговина и Хрватска забележаа највисоки вредности од овој токсин“, вели Данијела Бекриќ, раководител на Одделот за физичко-хемиско испитување.
Министерството за земјоделство на Србија неодамна донесе одлука дека нивото на AFM1 ќе остане на 0,25 μg/kg (микрограми по килограм), на сила до 30 ноември 2023 година, иако првичниот Правилник донесен минатата година планираше тие граници да се поместат на 0,05 μg/kg, како што е во Европската Унија.
Како што изјавил еден сточар од Книќ, од млекарницата во Крагуевац добил резултати од анализа за 0,6 μg/kg афлатоксин во млекото на своите крави.
„Добив препорака да ставам трихофикс, бидејќи не ги собира витамините како миназел. Кога ставав седум килограми миназел на тон – не помогна многу“, изјави сточар од Шумадија за Agroklub.
Трихофикс и миназел се додаваат во храната за крави, која е можеби контаминирана со мувла и габи. Има синтетички, кои се и најскапи, полусинтетички и органски. Оние од органско потекло добиени со современи биотехнолошки процедури се карактеризираат со многу висока способност да врзат голем број микотоксини. Значи, кога животното јаде силажа или пченкарно брашно од заразена пченка со додавање на оваа супстанца, тоа дури и нема да внесе AF.
„Тоа се различни минерални адитиви кои ги врзуваат токсините во дигестивниот тракт на животното. Од самиот почеток постоеше страв, бидејќи можат да врзат и некои хранливи материи од храната, како што се витамините, но кога има проблем со афлатоксинот, тие се многу ефикасни во детоксикацијата“, уверува д-р Сандра Јакшиќ, виш научен соработник во Научниот институт за ветеринарна наука во Нови Сад.
Мислењето на стручњаците за сточарство е дека тие се ефективни кога концентрацијата на овој отров во храната е мала, а ако е висока – најбезбедно е да се уништи таа храна.
Што да се прави ако и ова не помогне, стерилизација, пастеризација или уништување?
М1 не се разградува со пастеризација. Но, постојат студии кои го застапуваат ставот дека ферментацијата на млекото што се користи за добивање млечни преработки ги разградува афлатоксините или ги врзува нивните молекули во форма на неутрални протеински комплекси, така што тие не можат да се најдат во активна состојба во киселото млеко, јогуртот, сирењето и сродни производи.
Ваквиот став во целост не го дели Јакшиќ, особено кога станува збор за производството на сирење.
„Со обработка на млекото АF не се уништув, а концентрацијата на токсините во сирењето може да биде неколку пати поголема отколку во млекото од кое се прави сирењето“., вели таа.
Инаку, анализа на овој токсин во сирењето не е пропишана во европските регулативи, така што нема поставена максимална дозволена концентрација. Сепак, некои земји, како Италија и Франција – познати по своите сирења, имаат усвоено свои национални регулативи, каде што границата е 250 и 450 ng/kg за меки и тврди сирења, соодветно.
„Во нашето истражување, AF беше откриен во 70 проценти од примероците на анализираните сирења од 2019/2020 година. Поголем процент на примероци со повисоки концентрации беа забележани кај тврдите сирења, што беше очекувано, но само во 3,3 проценти најдовме вредности повисоки од 0,45 μg/kg. и кај двете сирења од ист производител – домашно, што значи дека е многу веројатно од исто млеко“, објасни Јакшиќ.
Извор: agroklub.rs
