Новиот тренд во одгледувањето на боровинки го преместува производството од отворени полиња во заштитени подрачја, пластеници, оранжерии, високи тунели. Причината за тоа се главно климатските промени, зачестеноста на град, бури и прекумерното УВ зрачење.
„Постојат искуства со одгледување на боровинки под противградни мрежи, кои значително ги менуваат микроклиматските услови во производниот простор на растенијата и со тоа индиректно влијаат на нивните биолошки својства. Австријците користат „Дождовна капа“ која се состои од три мрежи – против град, дожд и инсекти“, вели консултантот од Србија, Радмила Копривица.
Заштитениот простор е фаворизиран поради климатските промени
Одгледувањето во пластеници е најновиот тренд и вистински предизвик во производството на боровинки, бидејќи оваа технологија се уште се тестира, дури и во светот. Температурата на воздухот во оранжериите и без дополнително загревање може да биде за 10 до 20 Целзиусови степени повисока од надворешната, а температурата на почвата, односно на подлогата се зголемува за четири до осум степени.
„Врз основа на ова можеме да заклучиме дека и без дополнително загревање е можно да се добие порано созревање за седум до 21 ден. Во современите пластеници со систем за дополнително загревање, за регулирање на микроклимата, како што се влажноста, сончевото зрачење и принудната вентилација, можеме да добиеме порано зреење и до два месеци, зголемување на приносот и големината на плодот, подобрување на нутритивниот квалитет на плодот“, вели експертката и додава дека во секој случај, овошје добиваме надвор од сезоната, кога не се нудат свежи боровинки и затоа цената е значително повисока.
„Во пластеникот можеме да сместиме до 100 растенија на 100 квадратни метри, а математиката е јасна – со принос од четири килограми по грмушка можеме да добиеме 400 килограми овошје, кое ќе го продадеме по повисока цена бидејќи ќе го добиете надвор од сезоната“, нагласува Копривица.
Овој начин на одгледување го испробал и Александар Милиќ, кој го произведува ова овошје повеќе од 15 години.
Во неговите оранжерии се застапени три сорти – Дјук, Хјурон и Дрејпер. Имајќи предвид дека се работи за нова технологија, тој го следел ефектот на променетата микроклима во пластеникот врз приносот, физичките и хемиските својства на овошјето од боровинки, сортите Дрејпер и Хјурон, кои се во IV вегетација.
Грмушките се засадени во садови направени од тврда пластика, специјално дизајнирани за одгледување боровинки, со волумен од 25 литри. Се полнат со супстрат од брендот Legro и се ставаат на подлога од агротекстил. Во пластениците постојано се мери температурата и влажноста на воздухот, а регулирањето на микроклимата се врши со вентилација. На горната страна оранжериите се обложени со специјална емулзија која го намалува УВ зрачењето.
Сите вештачки ѓубрива се нанесуваат со фертигација (преку системот за наводнување), со помош на две убодни капалки по сад. Проверени и приспособени се pH и EC вредностите на водата и растворот од ѓубриво. Изборот и нормите на ѓубривата се одредуваат според содржината на хранливите елементи во подлогата, pH вредноста на подлогата, староста на растенијата, барањата за хранливи материи по фенофази и оптовареноста со родот. На секоја прихрана е додаван комплекс од микроелементи. Покрај фертигациската прихрана, извршени се осум третмани со аминокиселини во фазата до зреење на плодовите.
„Првите обоени плодови се појавија на 12 мај, иако претходното зреење не беше форсирано и оранжериите интензивно се проветруваа за да се приближат температурите кон надворешните. Во сите три пластеници бербата беше завршена за 12 дена во три берби, благодарение на изедначеното зреење на плодовите, а високите температури придонесоа за забрзано зреење“, вели оваа експертка за овоштарство.
Добиени резултати за принос, физички и хемиски состав на овошјето во пластеничко производство, на 26.06.2022 година, на локацијата на PG Александар Милиќ во Шешин:
Сорта Draper
просечен принос по грмушка 3,73 килограми;
просечна маса на бобинки 2,85 грама;
просечен калибар на плодовите 18,9 милиметри;
процент на растворлива сува материја во плодот 13,2-13,9.
Сорта Huron:
просечен принос по грмушка 2,78 килограми;
просечна маса на бобинки 3,98 грама;
просечен калибар на плодовите 22,6 милиметри;
процент на растворлива сува материја во плодот 13,6-14,3.
Како се мери?
Просечниот принос по грмушка беше одреден со мерење на тежината на собраните плодови на дигитална вага и сумирање на приносот од сите берби. Просечната маса на бобинки беше одредена со мерење на примероци од секоја берба на дигитална вага. Калибарот на плодот беше одреден со мерење на примероци од секоја берба со дигитален шублер. Процентот на растворлива сува материја беше одреден со дигитален спектрофотометар.
Сите мерења се извршени во лабораторијата PSSS Белград.
Копривица вели дека остварениот принос по грмушка во IV вегетација (се уште не достигнале целосна родност), тежината, големината на плодовите и процентот на растворлива сува материја покажале дека производството во пластениците позитивно влијае на физичките и хемиските својства на плодот.
„Кај Милиќ целиот принос беше со екстра и премиум квалитет, а добиените резултати укажуваат дека следната година кога боровинката ќе достигне целосна плодност може да очекуваме поголеми приноси по грмушка и над четири килограми, без да се намали квалитетот на плодовите“, додава таа.
Пластеничкото производство може успешно да се примени во насадите со цел оптимизирање на технологијата за одгледување боровинки без негативно влијание врз квалитетот на плодот. Од сето наведено, вели таа, можеме да заклучиме дека со следење на препораките поврзани со оптимизација на технологијата на одгледување во заштитените подрачја, може да се постигне интензивно и високо профитабилно производство.
Извор: agroklub.com
