Преголемата влажност на воздухот не е добра за одгледување на културите во пластеник, затоа редовното проветрување е неопходно за одржување на соодветна микроклима, а со тоа се создаваат поволни услови за правилен раст и развој на растенијата.
Главната цел на проветрувањето е да се намали прекумерната влажност на воздухот, да се спречи појава на кондензација, да се намалат високите температури и да се исфрли застоениот воздух од внатрешноста на пластеникот. Со проветрувањето се овозможува внесување свеж воздух богат со јаглерод диоксид (CO₂), кој има важна улога во процесот на фотосинтеза и директно влијае врз подобар раст, развој и повисоки приноси кај растенијата. Во многу пластеници дополнително се поставуваат вентилатори кои овозможуваат подобро движење и мешање на воздухот.
Проветрувањето може да биде изведено на различни начини. Најефикасно е кровното проветрување, кое овозможува отворање на едната или на двете страни од кровот, познато и како „пеперутка“ отворање. Овој начин овозможува добро движење на воздухот и спречува задржување на топол воздух во горниот дел од пластеникот. Дополнително, кровното проветрување овозможува вентилација и при посилни ветрови, а кај современите пластеници процесот најчесто е автоматизиран.
Проветрувањето може да биде и челно, со отворање на целото чело на пластеникот или само на негов дел. Овој начин е практичен и често се користи кај помали пластеници. Исто така, се применува и бочно проветрување, особено кај пластеници со два брода. Бочните отвори можат да се отвораат од горе надолу или од долу нагоре, при што вториот начин овозможува подобро одржување на микроклимата во пластеникот. Кај бочното проветрување најчесто се поставува парапет кој ги штити растенијата од нагли температурни промени.
Кај челното и бочното проветрување задолжително се поставуваат антиинсект мрежи. Тие спречуваат навлегување на штетни инсекти во пластеникот, но и излегување на бумбарите кои се користат за природно опрашување на зеленчуковите култури.
Современите пластеници сè повеќе користат автоматизирани системи за проветрување и контрола на температурата и влажноста.
Размената на воздухот во пластеникот најчесто настанува под влијание на ветерот и температурните разлики. Свежиот надворешен воздух го заменува топлиот и влажниот воздух од внатрешноста, со што се создаваат подобри услови за здрав раст и развој на растенијата.
Времето на проветрување има големо значење за одржување на поволни услови во пластеникот. Најчесто проветрувањето се врши во потоплиот дел од денот, кога температурите во внатрешноста се повисоки и има потреба од размена на воздухот. Во вечерните часови пластеникот се затвора со цел да се зачува акумулираната топлина и да се спречат нагли температурни промени.
Неправилното или недоволното проветрување може негативно да влијае врз растот и развојот на растенијата. Во услови на слаба циркулација на воздухот доаѓа до зголемување на температурата и влажноста, што предизвикува задушување на растенијата и создава поволни услови за појава и развој на болести како пламеница, сива мувла и други габични заболувања. Ваквите услови најчесто доведуваат до намален принос, послаб квалитет на производството и поголема појава на оштетувања кај растенијата.
Извор: Агрометео
