Есента е време кога пчелите се подготвуваат за претстојната зима, но и време за есенски преглед на кошницата со цел пчеларот да ја утврди здравствената состојба на пчелните семејства. Експертите велат дека секој пчелар најдобро ги познава своите пчели, така што секоја навидум безопасна ситница може да биде важна за откривање на болест. Навременото откривање на проблемот му дава можност на пчеларот да му помогне на пчелното семејство и со тоа да спречи посериозни последици и поголемо угинување на пчелите.
Како изгледа проверката?
Секоја проверка на пчелната кошница значи дека посебно внимание се посветува не само на однесувањето на пчелите, туку и на изгледот на саќето, а особено капаците, што може да укаже на можни инфекции. Како што објаснуваат во Практикумот за пчеларство, проф. д-р Нада Плавча од Земјоделскиот факултет во Нови Сад и проф. Д-р Иван Павловиќ, научен советник на Ветеринарниот институт на Србија, неправилности во распоредот, расфрлано или расштркано легло се најчестите знаци кои укажуваат на болест. Изгледот на ларвите, исто така, укажува на проблеми. Имено, здравата пчелна ларва е бела со бисерен сјај и изразена структура слична на прстен. Секоја промена во бојата, изгледот на телото и млитава опуштеност укажуваат на постоење на болест. Во здраво пчелно семејство, капаците се малку конвексни, без набори, суви, порозни, без дупки, освен во последната фаза на поклопување кога на врвот се испакнатинати и имаат релативно прави рабови. Бојата на капаците може да биде од светло-кафеава до темно кафеава без дамки.
Самата промена во изгледот, бојата и обликот на капакот веќе укажуваат на некоја болест. Исто така, неправилно распореденото покриено или непокриено легло, темни дамки особено во долниот дел на капакот, набори или вдлабнување на клетките, појава на една или повеќе дупки на капаците чиј распоред е неправилен, а рабовите на дупките се неправилно изгризани укажуваат на здравствени проблеми во леглото. Во случај на какво било сомневање за болеста, треба да се земат примероци и да се однесат во лабораторија. На анализа се носат примероци од саќето со димензии 10х10 см, најмалку 30 мртви и исто толку живи пчели, стружени примероци од површината на рамките и sидовите на кошницата. Сето тоа, според советите на стручњаците, треба да биде спакувано во хартија, хартија од весник, картонска или евентуално дрвена амбалажа, додека живите пчели се пакуваат во стаклени или пластични тегли. Треба да избегнувате пластични кеси, алуминиумска фолија и лимени контејнери бидејќи тие можат да го контаминираат биолошкиот материјал за анализа.
Вируси-ширење-превентива
Пчелните семејства често пати можат да бидат нападнати од разни вируси, но проблемот е во тоа што поради недостаток на клинички видливи знаци, не им се посветува доволно внимание. Една од најчестите вирусни заболувања е болеста наречена мешинасто легло, која е присутна на сите континенти и влијае врз легло, без оглед на климатските услови.
Болеста е предизвикана од вирусот iflaviridae/flavirus, кој има шестоаголна форма и има дијаметар од 30 nmm. Најчесто напаѓа ларви стари два дена, но може да се најде и во саќето, во медот и кај возрасни индивидуи. Патогеноста се губи во вода на температура од 59 степени, како и во мед загреан до 70 степени. Во медот што се чува на собна температура, вирусот може да преживее и да биде вирулентен до три месеци. Течноста што се создава во мртвите ларви останува вирулентна до една недела. Вирусот брзо се размножува и се шири во пчелното семејство, лесно се пренесува од една до друга индивидуа, па може да предизвика и епидемија на оваа болест кај пчелите.
Како што објаснуваат во Практикумот за пчеларство, проф. д-р Нада Плавча од Земјоделскиот факултет во Нови Сад и проф. Д-р Иван Павловиќ, научен советник на Ветеринарниот институт на Србија, ширењето на оваа болест обично се прави преку контаминиран мед, залетани пчели од други кошници, грабеж, со роење или кога пчеларот пренесува рамки од една кошница во друга или преку заразени садови. Во самата кошница се пренесува преку пчели кои ја чистат кошницата, односно ги извлекуваат мртвите и заболените ларви и ги исфрлаат, при што ја цицаат течноста на мртвите единки. Симптомите на болеста се појавуваат по 24 часа и во случај на зараза пчелите ја губат желбата да собираат полен и умираат многу брзо.
Симптоми на болеста
Симптомите на болеста мешинасто легло, најпрво се забележуваат на покриеното легло во форма на неправилно распоредени или оштетени капаци кои имаат темни дамки или се малку потонати. Внатре во самите клетки, тие наоѓаат мртви ларви во форма на меур (мешина), по што оваа болест го добила своето име. Телото на куклата ја менува бојата од главата и станува прво жолтеникаво, потоа кафеаво или сиво-кафеаво. Ако болеста зафати поголем дел од кошницата, се препорачува целосно да се уништи пчелното семејство.
Во случај да инфекцијата биде забележана на време, рамките со инфицираните легла се потопуваат во врела вода, а остатокот од семејството се преместува во чиста и дезинфицирана кошница. Кошницата и приборот се дезинфицираат со 4% раствор на формалин околу 30 минути.
Кога станува збор за превентивните мерки, се препорачува да се води грижа за хигиената, редовно да се дезинфицираат алатите и да не се преместува саќе од една кошница во друга. Исто така, се препорачува пчелите да се хранат со шеќерен сируп, особено во мај, со цел да се спречи појавата на оваа инфекција.
Извор: Агропрес.рс
