Емилија Стојменова Дух е Македонка која живее и работи во Словенија. Таа е електроинженер и професор на Електротехничкиот факултет во Љубљана. Основач е и директор на мрежата FabLab Slovenia и на Digital Innovation Hub (DIH) Slovenia. Активна е во иницијативата за „паметни села“, која се имплементира под чадорот на Европската комисија и Европскиот парламент. Таа ја претставува Словенија во мултирегионалниот проект #HiddenNoMore на Стејт департментот на САД, кој избра 50 жени од целиот свет кои се на битни позиции во науката, технологијата и математиката.
Еден од успешните проекти во Словенија се и паметните села. Може ли да ни го објасните концептот?
Тоа е проект на кој сум многу горда. Се работи за дигитална трансформација на руралните средини со цел луѓето да остануваат таму, бидејќи квалитетот на живот е многу повисок отколку во големите градови. Избравме четири региони каде што има луѓе со кои можеме да оствариме најдобра соработка. Тоа ни беше потребно заради воспоставување на концептот на локални херои. Тоа се луѓе кои се почитувани во својата средина, ги знаат потребите на локалната заедница, а нашата улога е да ги задоволиме со технологијата која ни е на располагање преку влијанието на локалните херои. Реализиравме повеќе проекти во кои поставуваме wifi access point, обезбедуваме туристички тури, купување локални производи и друго. Сето ова не се примери на висока технологија, туку на апликативна технологија со која сакаме да ги решаваме проблемите на луѓето. Едноставно, ги бараме потребите и болките на луѓето и сакаме да ги решиме.
Во проектот паметни села инвестиравме во инфраструктура преку јавно-приватно партнерство со вклучување и на локалните бизниси. Немаме државна стратегија за паметни села, туку конкретно работиме на неколку пилот проекти, да покажеме што е можно да се направи во локалните заедници, а преку нив да дадеме одреден инпут во државата.
Ќе го наведам примерот во една област во Словенија, каде туристите поминуваа но не застануваа да купат било што. Таа слика ја сменивме со та што воведовме бесплатен интернет на бензинската станица каде што најчесто застануваа странците и со конектирање на Интернет тие почнаа да добиваат информации за тоа што се има в селото во близина, што може да купат, каде може да јадат, да добијат купони за попуст и слично. Тоа значително ја промени економската ситуација во тоа место.
Интервјуто во целост на следниот линк
