Лемата е штетник кој ги напаѓа пченицата, јачменот и овесот, а може да се храни и со некои видови треви. За развој на една генерација од лемата потребна е една година. Презимува во стадиум на имаго (израснати инсекти) во суви лисја, во трева, во основата на стрнката или во шуплината на сламата. Имагото е долго 5 мм.
Поголемиот дел од телото е со темносина боја, а вратниот дел е портокалов. Најголем број на имага се јавуваат во почетокот на април, во зависност од температурата на воздухот која треба да биде над 10 степени Целзиусови. Периодот на положување на јајца зависи од временските услови и може да трае и до средината на јуни. Јајцата се со килибарно-жолта боја, а ги положува на горната страна од листот во групи. Ларвите на лемата веднаш почнуваат да се хранат, затоа што не поднесуваат гладување.
Економски значајни штети причинуваат и имагото и ларвите. Во текот на исхраната ларвите на лемата прават карактеристични оштетувања на листот на житата. При исхраната ја уништуваат лисната маса помеѓу нервите. На тој начин тие го уништуват растителното зеленило и нападнатите посеви добиваат беличеста боја наместо зелена. Врз основа на ова, нападнатото жито може од голема далечина да се препознае.
За намалување на штетите може да се влијае ако се избегнува одгледување на стрните жита две години на исто место, порана сеидба на јарите жита, прихранување на посевите, агротехничките мерки и др.
Во зависност од јачината на појава на имагото и ларвите се врши хемиско сузбивање. Доколку има повеќе од 10 ларви на м2 на озимите житарици или 5 ларви м2 на јарите житарици, треба да се врши сузбивање. За сузбивање можат да се користат оние инсектициди, ако во упатството е пропишано дека можат да се користат за сузбивање на овај штетник.
М-р Цветан Јовановски, АПРЗ
