Европската комисија објави нов Извештај за краткорочните прогнози на земјоделските пазари на Европската Унија, кој претставува преглед на најновите трендови и понатамошни перспективи на земјоделските и прехранбените пазари.
Нагласено е дека војната во Украина ја поремети глобалната трговија со земјоделски производи и создаде поголема неизвесност во однос на идната достапност на житарки и маслодајни семиња. Наведено е дека ЕУ е претежно самодоволна во производството на храна и има огромен суфицит во трговијата со овие производи. Се очекува заедничкиот пазар да ги апсорбира нестабилностите што се јавуваат.
Помалку, но доволно житарки
Во земјоделското производство, значаен проблем се високите влезни трошоци и лошите временски услови, пред се кога се во прашање топлотните бранови и сушата. И покрај мерките за зајакнување на домашното производство, очекувањата се намалени. Производството на житни култури во ЕУ се предвидува да биде за 2,5 отсто помало отколку во 2021 година. Вкупното производство ќе достигне 293,3 милиони тони, додека летната прогноза е 286,4 милиони тони.
Благодарение на големите залихи, се тврди во извештајот, достапноста ќе биде поголема. Почетните залихи се зголемени за 24 отсто во однос на петгодишниот просек и ќе помогнат да се надомести недостигот поради сушата. Нивната количина е фиксна и изнесува 50,1 милиони тони.
Во комбинација со помалата побарувачка за добиточна храна и намалената употреба за биогориво, извозот на оваа стока од ЕУ може да се зголеми за 30 проценти. Сепак, проценките за извозот во летната прогноза се намалени од 41,4 на 33,5 милиони тони во однос на пролетната. Ова само делумно ќе го надомести падот на глобалната достапност поради блокадата на пристаништата на Црното Море и извозните ограничувања од страна на некои извозници.
Се наведува дека околу 8 милиони дополнителни тони пченица би можеле да бидат извезени во 2022-2023 година во однос на претходната година.
Постои одредена загриженост поради пристапноста предизвикана од високите пазарни цени, како и од инфлаторните трендови. Ова ќе изврши поголем притисок врз цените на храната, особено на потрошувачките цени на млечните производи. Потрошувачката на сирење може благо да се зголеми, додека употребата на млеко во прав во преработката се очекува да се намали.
Зголемени површини под протеински култури
По олабавувањето на обврските од ZPP, површините под протеински култури се зголемуваат. Тоа значи повеќе соја, мешунки и маслодајни семиња.
Извршната власт на ЕУ дозволи исклучителна и привремена отстапка со цел годинава да се овозможи производство на култури на угари. Комисијата размислува да го продолжи ова отстапување за уште една година. Зголемувањето на количеството на протеински култури е за шест отсто, а се очекува зголемување на приносите за три отсто. Од оваа промена и дозволувањето на сеидбата на угари, најмногу имаше сончогледи, бидејќи промената дојде малку подоцна, но се очекуваат рекордни приноси од ова маслодајно растение.
