Унгарија побара од Европската Унија привремено да ги укине царините и дополнителните давачки за увоз на ѓубрива од Русија и Белорусија, предупредувајќи дека зголемувањето на цените и нарушувањата на пазарот би можеле сериозно да ги погодат европските земјоделци и да ги зголемат цените на горивата и храната, пишува Политико.
Иницијативата доаѓа во време кога глобалниот пазар на ѓубрива е дополнително дестабилизиран од војната во Иран, што влијае на синџирите на снабдување и ги зголемува трошоците за производство. Сепак, таков потег е контроверзен бидејќи би можел да ја ослабне политиката на санкции на Европа против Русија поради војната во Украина.
Писмото на Наџ до Европската комисија
Во писмо упатено до Европската комисија, унгарскиот министер за земјоделство Иштван Наѓ предупреди дека зголемувањето на цените на ѓубривата и неизвесноста во снабдувањето претставуваат сериозен ризик за земјоделското производство во ЕУ. Тој предложи привремено намалување на царините за руските и белоруските ѓубрива на нула, истакнувајќи дека ограничениот пристап до поевтини увезени производи може да доведе до намалени приноси.
Затоа, во домашното производство, Унгарија ги покрива само потребите за азотни ѓубрива, додека е многу зависна од увозот на фосфор и калиум. Токму затоа Будимпешта верува дека пофлексибилен пристап кон трговските правила би бил клучен за стабилноста на земјоделскиот сектор.
Европската Унија ги заостри царините за овие стоки од Русија и Белорусија во 2025 година, по порастот на увозот во годините по почетокот на руско-украинската војна. Постоеше загриженост дека Москва, погодена од санкциите врз извозот на гас, ги пренасочува ресурсите кон производство на ѓубрива за да ги задржи приходите од извоз.
И покрај новите мерки, вредноста на извозот на руски ѓубрива во ЕУ достигна околу две милијарди евра минатата година, иако на почетокот на 2026 година количините значително се намалија поради ефектот од зголемените царини.
Силно противење од Брисел
Дополнителен притисок врз пазарот доаѓа од прекините во транспортот преку Ормускиот теснец, клучен поморски пат за енергија и суровини потребни за ова производство. Ограничувањата во оваа област ги зголемуваат цените на горивото и основните материјали, што директно влијае на трошоците за земјоделско производство.
Заедно со барањето за укинување на царините, Унгарија предложи и ублажување на забраната за увоз на руски гас за да се намали притисокот врз цените на енергијата и земјоделските инпути. Сепак, предлогот наиде на силно противење во Брисел.
Додека дебатата продолжува, експертите предупредуваат дека секое олабавување на мерките може да има пошироки геополитички последици, но и дека континуираниот пораст на цените на ѓубривата може дополнително да ги оптовари европските земјоделци и, индиректно, потрошувачите низ целата Унија.
извор: agroklub.rs
