Речиси секојдневно, растенијата се изложени на чести промени на температурата, а за разлика од топлокрвните животни и луѓето кои имаат одлични механизми за регулирање на телесната температура, нивната температура зависи од околината.
Имајќи предвид дека земјата е во фаза на глобално затоплување, се очекуваат зголемени штети од високите температури. Се проценува дека зголемувањето на температурата за 1°C може да доведе до губење на приносот до 17%.
Екстремно високите температури се се поприсутни, а во летните месеци максималните дневни температури достигнуваат и над 35°C. За повеќето растенија, секоја температура над 29 °C почнува да станува непријатна. 32 °C се смета за основна температура на топлински стрес за растенијата.
Топотниот стрес ја претставува реакцијата на растенијата што ќе ја покажат кога ќе бидат изложени на прекумерна топлина, топлина на воздухот и почвата, како и на директна сончева светлина.
Симптомите на топлотен стрес варираат во зависност од времетраењето на екстремните услови, јачината и интензитетот на сончевата светлина, како и температурата и се движат од исцрпен изглед на дехидрирано растение до видно неповратни оштетувања. Може да дојде до овенување, губење на свежината на листовите како и нивно опаѓање, мирување, забавување на растот и целосен прекин на развојот.
Закрепнувањето на растенијата од топлотниот стрес зависи од повеќе фактори, пред се од надворешните услови, температурата, интензитетот и времетраењето на изложеноста на растението на топлотниот бран, како и општата здравствена состојба и цврстината на растението, мерките за нега и наводнување.
Привремените температурни скокови и умерениот интензитет обично може да се контролираат, а повеќето растенија ќе го надминат овој вид на топлотен стрес бидејќи можат да ја контролираат загубата на вода и да постигнат топлинска рамнотежа. Младите, болни или новопресадените растенија потешко ќе се опорават, а некои можеби и воопшто нема да закрепнат, слично како растенијата кои долго време биле изложени на интензивна топлина. Во зависност од тежината на стресот, растенијата можат да закрепнуваат од неколку дена до неколку месеци, а некои се трајно уништени и не можат да закрепнат.
За да се избегне или ублажи топлотниот стрес на растенијата, неопходно е да се спроведат одредени мерки, како што се длабока основна обработка на почвата, навремена и пред сеидбена подготовка, меѓуредно кутивирање во текот на вегетацијата, избор на сорти и хибриди отпорни на високи температури и суша, задолжително наводнување, оросување, и непосредно покривање на растенијата.
Извор: agrosavjet.com
