Сточарското производство е сложен процес на одгледување домашни животни кој се состои од организација на просторот, шталите, хранењето, микроклиматските услови, здравјето и сѐ она што може позитивно или негативно да влијае на финалниот производ и економијата. Еден од многу важните фактори во однос на размножувањето и здравствената состојба на животните, на кој многу сточари за жал не обрнуваат посебно внимание е водата со која се пои стоката.
Физиолошките потреби, здравјето, продуктивноста, репродукцијата, се само дел од елементите на кои директно влијае водата со која се пои стоката. Правилото е дека квалитетот на водата мора да одговара на онаа што ја пијат луѓето.
Дали тоа навистина е случај во сите селски домаќинства, штали, фарми и кој од земјоделците има редовни правилни анализи и сознанија за исправноста на водата, е прашање кое секој мора да си го постави.
Потребни се и до 50 литри по грло
Првата идеја и замисла за изградба на штала, фарма за одгледување на домашни животни, бара на почетокот да се реши водоснабдувањето. Изборот на позиција или локација на идната фарма зависи од постоењето на извор на вода за пиење. Без разлика дали се работи за ваш сопствен извор, бунар или приклучок на постоечкиот водовод, потребно е да се земат предвид нивните капацитети. Потребите за овој ресурс во високото производство на домашни животни се огромни, па така кравите доилки пијат и до 50 литри вода дневно.
Количината што треба да ѝ се даде на кравата се одредува според количината на сува материја што таа ја внесува преку дневниот оброк и возраста. На пример, на говедата до 1 година им требаат просечно околу 20 литри дневно, а на телињата до 1 месец околу 10 литри. Затоа, многу е важно да се знае каква вода пијат животните.
Исто така, може да претставува постојана опасност доколку водата е загадена, микробактериолошки неисправна и како таква пренесува разни заразни и паразитски болести. Посебно опасно е снабдувањето од реки, потоци со отстоена вода, која многу често е органски загадена и може да биде извор на патогени микроорганизми.
Опасност од нитрити и нитрати
Водата содржи одредени органолептички, физичко-хемиски и бактериолошки параметри, а нејзиното здравје зависи од максималните концентрации и вредности на овие параметри. Првите набљудувања видливи за окото се бојата и заматеноста. Меѓутоа, за да се утврдат други параметри, потребни се лабораториски анализи кои ја покажуваат концентрацијата на амониум, нитрит, нитрат, хлорид, потоа електричната спроводливост и нејзината цврстина. Сите овие параметри директно влијаат на здравјето, што пак влијае на продуктивноста и најчесто намалениот раст.
Во однос на здравјето на животните, најопасни се нитратите и нитритите. Нитратите во прекумерни концентрации предизвикуваат тешки болести, па дури и смрт на животните. Нитритите во водата се знак дека има загадување од отпад или дека процесот на дезинфекција е несоодветен. Одредувањето на азот во форма на амонијак, нитрат и нитрит е од големо санитарно значење, бидејќи овие соединенија настануваат со распаѓање на органска материја која со дејство на бактерии содржи азот.
Посебно треба да се внимава и да се направат анализи на водата околу просторот каде што се врши интензивно земјоделство, каде што се користат вештачки и природни ѓубрива.
Микробните загадувачи може да се контролираат и со користење на различни средства за дезинфекција. Хлорирањето, доколку се изврши правилно и според препорачаните дози и упатства за содржината, може успешно да ги контролира микробните загадувачи. Редовните анализи се првиот чекор кон добра превенција и успешно производство на фармата.
