Цените на нафтата забележаа силен раст откако на пазарите се прошири веста за уништен ирански брод, а трговците веднаш почнаа да ја вградуваат геополитичката неизвесност во цената на барелот. Од почетокот на неделата, нафтата скокна за речиси четири отсто, а движењето нагоре продолжи и во следните часови, што е јасен сигнал дека стравот од поширока регионална ескалација повторно станува клучен фактор на енергетските берзи.
Кога на пазарот се појавуваат вести поврзани со Иран и безбедноста на поморските рути, реакцијата речиси секогаш е брза. Причината не е само конкретниот инцидент, туку и ризикот од нови нарушувања во транспортот, повисоки осигурителни трошоци за танкерите и можни одговори што би ја зголемиле неизвесноста во регионот. Во такви услови, цената не ја движи само реалната понуда во моментот, туку и очекувањето дека снабдувањето може да стане поскапо и понесигурно.
Пазарите на енергенси особено чувствително реагираат кога кризата се поврзува со Блискиот Исток, бидејќи секое влошување на безбедносната состојба таму веднаш отвора прашања за стабилноста на испораките кон Европа и Азија. Дури и кога нема непосреден прекин на снабдувањето, доволно е да порасне перцепцијата за ризик за да се појави таканаречена „геополитичка премија“ во цената на нафтата.
Растот на цената на нафтата брзо се прелева и во пошироката економија. Поскап барел значи притисок врз цените на горивата, транспортот и логистиката, а потоа и врз цените на производите и услугите. За земји како Македонија, кои се увозно зависни од енергенси, ваквите потреси на светските пазари секогаш носат ризик од дополнителен ценовен притисок, особено ако растот се задржи подолго време.
Во наредните денови вниманието ќе остане насочено кон тоа дали станува збор за краткорочен шок или за почеток на подолг период на нестабилност. Ако тензиите се смират, дел од растот може да се коригира. Но ако следуваат нови инциденти, пазарот може повторно да реагира со уште посилни скокови, бидејќи во вакви ситуации неизвесноста често има поголема тежина од тековните бројки за понуда и побарувачка.
Извор: Рацин
