Шпанија е една од водечките земји во производството на храна, не само во Европа туку и во светот. И оваа година, учествуваше на 89. Меѓународен саем за земјоделство во Нови Сад, а нивниот штанд бил еден од најпосетуваните за време на овој настан, пренесува Agropress.
„Нашите впечатоци и годинава се одлични. Шпанските компании го препознаваат меѓународното значење на Новосадскиот земјоделски саем како можност за презентирање на шпанските решенија за земјоделско производство и размена на искуства со српските партнери – беше речено на шпанскиот штанд.
Претставниците на шпанските компании кои престојуваа во Нови Сад оценија дека Србија претставува огромен земјоделски потенцијал, а приносот и квалитетот може дополнително да се подобрат преку здружување и инвестирање во соодветна земјоделска технологија. Во согласност со досегашното шпанско искуство, европските ИПАРД фондови би можеле да бидат од голема корист.
Хозе Лопез Томас де Каранза, економски советник и шеф на Одделот за трговија на шпанската амбасада, зборуваше за најактуелните теми од областа на производството на храна, но и за актуелната состојба на глобално ниво во светло на украинската криза и пандемијата на корона која донесе големи промени.

-Последиците од настаните во Украина врз меѓународниот земјоделски сектор се забележливи и во Шпанија. Како што знаете, Украина и Русија се главни производители на житарици и маслодајни семиња, така што војната предизвикува значителни нарушувања во синџирите на снабдување, проблеми со недостиг во различни делови на светот и значителни тензии во меѓународните цени на различни производи. Шпанија не остана имуна на овие настани бидејќи шпанското село зависи од увозот на земјоделски производи од Русија и Украина, особено житариците, кои се користат за брашно и добиточна храна, сончогледово масло, кое е широко користено во земјоделско-прехранбената индустрија и минералините ѓубрива.
Конкретно, Украина е нашиот втор снабдувач на пченка, што претставува 27% од вкупниот увоз, додека кај сончогледовото масло оваа бројка се искачува на 62%. Сè уште е прерано да се процени степенот до кој шпанскиот земјоделско-прехранбен сектор ќе биде погоден од растот на цените и недостатокот на сите овие производи – изјави Хозе Лопез Томас де Каранза.
Како Шпанија се бори со кризата?
-Нашето модерно земјоделство со висока додадена вредност веќе ја покажа својата издржливост и способност за прилагодување во претходните кризи, што ни овозможува да бидеме оптимисти. Навистина, за време на кризата КОВИД-19, примарниот сектор беше економскиот сектор со најдобри перформанси, со раст од 4,7% во 2020 година, на врвот на пандемијата. Сега, за да ги ублажи последиците од војната во Украина, шпанската влада брзо усвои низа мерки кои се обидуваат да го зајакнат земјоделскиот сектор, да ја вратат конкурентноста и да гарантираат непречено снабдување со прехранбени производи.

Покрај различните мерки од фискална, социјална и трудова природа, одобрен е и амбициозен пакет директна помош за секторот земјоделство и рибарство од 430 милиони евра, од кои речиси 170 се насочени кон млечниот сектор. На ова се додава намалувањето на цената на дизелот од 20 центи до 30 јуни, што претставува заштеда од околу 78 милиони евра за земјоделците и 16 милиони евра за рибарите. Од друга страна, на иницијатива на Шпанија, постигнато е олабавување на мерките од Заедничката земјоделска политика со цел да се олесни увозот на пченка за добиточна храна и да се зголеми производството на житни култури во ЕУ. На овој начин отсега ќе може да се користат уште 600.000 хектари земјиште за одгледување жита и сончоглед, со што делумно ќе се компензира недостигот на овие производи кои беа увезувани од Украина. Значи, силата на шпанскиот земјоделски сектор заедно со поддршката добиена од ЕУ значи дека сме во добра форма и подготвени да се соочиме со последиците од војната што би можеле да го погодат нашиот земјоделски сектор.
Како Шпанија успеа да стане водечка земјоделска и прехранбена сила која се истакнува со квалитетот и разновидноста на своите производи?
-Меѓу најпрепознатливите шпански производи на меѓународно ниво се маслиновото масло, виното, зеленчукот и свинското месо. Всушност, Шпанија е водечки производител на зеленчук во ЕУ и исто така водечки производител на свинско месо во Европската унија. Покрај тоа, станавме втор најголем светски производител на вино и прв производител на маслиново масло. Во 2021 година, и покрај порастот на цената на енергијата и суровините, земјоделското производство во Шпанија продолжи со нагорниот тренд, забележувајќи добри резултати во речиси сите артикли – маслиново масло, зеленчук, но и во месната индустрија, која достигна рекорден промет повеќе од 30 милијарди евра. Овој пораст на производството успеа да го компензира растот на трошоците за производство, задржувајќи го земјоделскиот приход практично на исто ниво како во 2020 година. Дополнително, конкурентноста на шпанскиот примарен сектор се одразува и во извозот на земјоделско-прехранбени производи. Ние сме четврти најголем извозник во ЕУ и седми во светот. Дури и за време на пандемијата, извозот на земјоделско-прехранбени производи продолжи да се забрзува, растејќи за 4% во 2020 година и повеќе од 11% во 2021 година, достигнувајќи 60 милијарди евра. За овој значаен пораст на извозот придонесоа практично сите значајни производи, иако се истакнаа маслиновото масло и виното.

Што имаше можност да се види на штандот на Шпанија на Саемот во Нови Сад?
-Како и во претходните изданија, Шпанија на Новосадскиот саем ја претстави најдобрата понуда на земјоделска опрема. Годинава имавме промоции на компании од различни сегменти, од ѓубрива и производи за заштита на растенијата до системи за наводнување и оранжерии. Ова се сегментите во кои Шпанија е позиционирана како меѓународен лидер. Шпанија е земја која се карактеризира со суво време и неправилни врнежи и за да стане првокласна земјоделско-прехранбена сила како што е денес, неопходно беше да се има напредна технологија која ќе им овозможи на земјоделците да се прилагодат на временските услови и условите кои не се секогаш поволни. Со оглед на сувата клима, системите за наводнување одиграа клучна улога во консолидирањето на Шпанија како земјоделско-прехранбена сила. Денес, Шпанија е првата земја на ЕУ во однос на наводнуваната површина со речиси 4 милиони хектари, што претставува 22% од вкупната површина обработливо земјиште во Шпанија. Дополнително, нè натера успешниот процес на модернизација на системите за наводнување во последните 20 години според меѓународните стандарди во модернизирано наводнување. Во моментов, 75% од наводнуваните површини во Шпанија се наводнување со прскање или капка по капка, што не позиционира како една од земјите во светот со најголема површина на локализирано наводнување, кое бара помалку вода и придонесува за ефикасно искористување на ресурсите. Со еден збор, со помалку вода се произведува повеќе.

Шпанија е исто така позната по своето производство во оранжерии и соларни оранжерии.
-Шпанија е втора земја во светот со повеќе од 73.000 хектари под оранжерии за одгледување овошје и зеленчук. Благодарение на тоа, на југот на Шпанија може да се произведуваат и продаваат овошје и зеленчук во текот на целата година. Се издвојува регионот Алмерија, со повеќе од 30.000 хектари оранжерии, кој стана „градина на Европа“ и водечки регион во извозот на земјоделски и прехранбени производи. Тоа е практично половина од вкупното производство во Андалузија. Покрај тоа, соларните оранжерии на југот на Шпанија се карактеризираат со одржливост и грижа за животната средина. Од една страна, ние сме светски лидери во користењето на биолошката контрола за да ги задржиме на ниско ниво штетниците опасни по посевите, со што се минимизира употребата на хемиски пестициди. Од друга страна, огромното мнозинство на пластични капаци што им се потребни на оранжериите се рециклираат и повторно се користат. Шпанија е голем потрошувач и производител на биоѓубрива за исхрана на растенијата, па затоа е сектор во кој нашите компании се повеќе се фокусираат на иновативни производи кои ги зајакнуваат приносите на земјоделските култури, намалувајќи го влијанието врз животната средина.
Извор: agropress.org.rs
