До семејната фарма на Здено Рамљак во селото Кореница во хрватската област Лика се стигнува по живописниот Плитвички пат, кој од двете страни е опкружен со прекрасно украсени куќи со градини, пишува Агроклуб.
Руралниот туризам во оваа некогаш запуштена област доживува вистинска ренесанса. Оние што биле таму велат дека е како во австриско село, што не било случај пред дваесет години, кога овој пат бил главна сообраќајница на патот кон морето.
Семејството на Здено Рамљак се преселило во Кореница од Босна, бегајќи од војната. Им се допаднала недопрената природа на областа, па решиле да останат, се одомаќиниле и почнале да одгледуваат овци.
Тие ја избрале Личка праменка, помала и поотпорна овца, приспособена на суровата климатска средина на ридските пасишта, раскажува Здено, кој минатата година на 28. Државна изложба за сточарство ја освоил шампионската титула за изворна раса.
Семејството Рамљак својот бизнис го започнале со околу 80 овци, а денес чуваат илјада грла, заедно со околу 100 крави и 20 коњи.
Имаат органско производство, грлата се уредно обележани, а секоја продажба е уредно фактурирана, вели Здено, кој најголем дел од јагнињата ги продава на фирма во Задар.
Без разлика на органското производство, вели тој, цената на јагнешкото е иста како на конвенционалното бидејќи нема пазар за органско јагнешко месо.
Покрај семејството, на семејната фарма Рамљак работат вкупно пет лица.
Тие се вистински пример за семејна фарма, на која работат сите членови на семејството – бабите и дедовците, сопругата на Здено, Матеја, а нивните три деца, Петра, Елена и Франо, секој ден го поминуваат со овците.
Дедо Франо е со овците од утро до вечер. Не е лесна работа, но овој 77-годишник вели дека се уште не ги почувствувал најлошите денови. Раскажува дека денот му започнува со кафе и ракија со сопругата, па појадува или зема храна со него и потоа оди по овците.
„Едвај чекам да се раздени и да ја отворам шталата, па ако секое грло излезе, тоа значи дека се е во ред – тоа е мое задоволство“, вели Франо Рамљак.
Временските услови одредуваат во кој правец ќе оди со овците на пасење секој ден. Ако врне, оди некаде каде што има грмушки, за да може овците малку да се засолнат, вели тој, додека во чекор го следи неговата правнука Елена.
„Семејството Рамљак поседуваат околу 400 хектари државно земјиште, на привремен петгодишен договор за закуп кој наскоро истекува“, вели Здено.
Како што кажуваат локалните сточари, општината не распишува тендери, се чекаат измените на Законот за земјоделско земјиште.
Здено ги исполнува критериумите за закуп на земјиште, но она што го загрижува е одредбата за максимална површина на земјиштето за закуп. Имено, оваа одлука единицата на локалната самоуправа ја носи на поединечен тендер, а за површини поголеми од 50 хектари се пропишани дополнителни услови за подобност.
Засега не се знае што ќе биде со земјиштето кое со години е во сопственост на семејството Рамљак, но на дедото и внукот им е тешко да спијат мирно.
„Од оваа работа може да се живее, но ако ја изгубам земјата, нема каде да одам, каде ќе одам со моите три деца ако ми ја земат земјата“, се прашува Здено Рамљак.
Добро би било земјиштето да го добијат барем на 15 или 20 години за да можат да планираат поголеми инвестиции и да земаат кредити, вели овој млад сточар од Лика. А веќе земале кредит, бидејќи ја средиле викендицата за да имаат дополнителен извор на приходи.
Младите треба да се поттикнуваат, се согласува Здено, но општините треба да го стават целото земјиште во програми за користење и да го поделат, па дури потоа да го одземат она што некој веќе го обработува, бидејќи на овој простор има многу земјиште и никој не го користи, а ова би го сакал секој, средено е и секојдневно пасат овците, истакнува тој.
Неговиот дедо Франо вели дека ништо не им треба од државата освен да ја задржат површината што ја имаат.
„Немаме претензии за други подрачја, бидејќи тоа не е работа… Оттука да одиме во Удбина или Госпиќ, во други области кои се слободни, а за кои никогаш не би се натпреварувале, туку само го сакаме она што го имаме во посед со години – да ни остане“, заклучува Франо Рамљак.
