Градот Рибе во југозападна Данска е еден од најстарите во земјата. Првично бил основан како трговски центар. Со археолошки ископувања е докажано дека низ историјата овде се тргувало со различни земјоделски производи, особено јагнешко и овчо месо. Овчарството на овие простори датира од „железниот период“, а оваа традиција живее и денес.
Посебен вкус на јагнешкото месо
Вадехавслам е името на јагнешкото од овој крај, чија традиција на одгледување продолжува на тамошните солени ливади. Овците се напасуваат со растенија богати со минерали од морската вода. Препознавањето на посебниот вкус, уникатноста на агроеколошките услови на пасење и вековната селекција влијаеле на зајакнувањето на свеста за вредностите на овој производ. Од 2012 година носи заштитена географска ознака.
Станува збор за месо од овци од расата Тексел или вкрстување на оваа со други раси (понекогаш Сафолк или Готланд). Со селективно одгледување, сточарите создаваат не само овци прилагодени на суровите услови на животната средина, туку особено големи, меснати јагниња. Времето на колење на јагнињата ќе зависи од постигнатата тежина, која мора да биде помеѓу 19-25 кг. Покрај тоа, содржината на масти во месото мора визуелно да се одреди во кланицата. На крајот месото мора да има специфичен солен вкус.
Во зимските месеци јагнињата се хранат со сено, пченка, а во последниот период на хранење со сено збогатено со јачмен. Најмалку 50 проценти од добиточната храна мора да се произведува во одредена област долж Ваденското Море. Во потоплите периоди од годината животните пасат на солените ливади и околните пасишта најмалку 4,5 месеци.
Дефинирана географска област на потекло
Јагнињата наменети за производство на јагнешко Вадехавслам мора да се одгледуваат во областа Ваденско Море. Ова ги вклучува островите Роме, Мандо и Фано долж југозападниот брег и дел од блиското копно. Значи, производството е поврзано со солените крајбрежни мочуришта. Секоја година бурите ги поплавуваат ливадите, а морето остава зад себе плодна кал на која расте специфична флора. Овците пасат овде во лето, а сточарите во зима го собираат сеното.
Тревите што растат таму не се погодни за конвенционално земјоделство, но се добри за пасење на животни бидејќи се богати со хранливи материи. Лабораториските анализи на почвите од доцните 1960-ти покажале високи концентрации на калиум што одговара на глинестите почви. Натриумот е исклучително висок во овие солени мочуришта како резултат на таложење на сол по повлекувањето на морето. Јагнињата пасат на овие ливади додека високото ниво на калиум и натриум влијае на посебниот вкус на нивното месо.
Некои од растителните видови со кои се напасуваат јагнињата овде се:
-разни треви, мала бела детелина, мал шушкавец, жабњак и бабина свила успеваат најдлабоко кон насипот,
-морска лаванда, морски тревник и некои други жилави растенија растат во понискиот дел,
-морската свила и зелената свилена буба растат во најниските делови.
Месото од ова јагне е крцкаво и вкусно со посебен солен вкус поради високата содржина на калиум и натриум од споменатите растителни видови.
Туризам и зачувување на традицијата
Освен посебната област каде што се одгледуваат Вадехавслам јагнињата, Данците го чуваат и својот вековен традиционален начин на одгледување. Овците овде се навикнати на тешки услови за живот и ојагнуваат големи месести јагниња. Нивната големина, како и вкусот на месото поради напасување со солени тревки, се карактеристиките што го разликуваат овој заштитен производ од јагнешко месо од другите области.
Годишната манифестација Lammefestival привлекува многу посетители во локалните ресторани. Експертите за маркетинг промовираат рецепти направени од ова месо, а гостите доаѓаат на јагнешко од Ваденско Море послужено со зеленчук и тревки, палента и нане. Брендирањето овде е процес во кој заедно учествуваат и државните институции и туристичките агенции и локалните занаетчии и сточари.
Извор: ec.europa.eu
