Вообичаено е цената на доматите во првите зимски месеци да биде во благ пад. Годинава цените беа повеќе од просечни, но тој пад сепак се почувствува. Меѓутоа во ноември дојде до скок на цените, освен во Шпанија, за што сведочат податоците на Европската комисија. Просечната цена изнесуваше 1,37 евра/кг, што е помалку од октомври и помалку од лани во ноември, кога беше 1,43 евра/кг.
Причините за поскапувањето се многубројни, наведува Hortidaily. Климатските промени и сушата го земаа својот данок кога станува збор за производство на отворено, бидејќи ја зголемија потрошувачката на вода за наводнување. Тука е и појавата на нова вирусна болест. Вирусот на кафената набрчканост на плодот, ToBRFV, првпат се појави на Сицилија и во Германија во 2018 година, а потоа се прошири и во многу други европски земји. Истовремено поскапеа и семињата, ѓубривата, енергијата, прихраната, средствата за заштита на растенијата.
Конкуренцијата доаѓа од Мароко
Традиционални производители се Италија и Шпанија, но и тие наидоа на многу тешкотии во производството. Производителите во Италија имаа проблеми предизвикани од високите температури и ширењето на ToBRFV. Сепак, и покрај сѐ, овој пазар остана стабилен. Просечната цена благо порасна во ноември, но и ова зголемување е помало од цената во ноември во периодот од пет години.
Во Шпанија, површината под овој зеленчук веќе неколку години се намалува поради конкуренцијата на поевтиниот домат од Мароко. Цената падна во просек за 0,99 евра, што е најголем пад на цените во Европа, но беше и мал пораст над петгодишниот минимум.
Податоците на Европската Унија покажуваат дека просечната вредност во Холандија е 1,20 евра/кг, што е помалку отколку во октомври. Споредено со претходните пет години, таа е рекордна. На пазарот е забележана помала количина поради намаленото производство предизвикано од поскапувањето на енергенсите.
Полска и извозник и увозник
Полска се појавува како главен извозник на домати и преработки, но и увозник. Само во 2019 година извезле над 73.000 тони свежи домати. Најголеми купувачи се Германија, Обединетото Кралство, Белорусија. Во исто време, Полска е исто така главен увозник на свежо овошје од Шпанија, Холандија и Мароко.
Франција има помали површини под оваа култура и е поголем увозник. И покрај ова, цените во ноември беа речиси идентични со оние во 2020 година.
Се чини дека ситуацијата на овој пазар е диктирана од понудата на Мароко, бидејќи во октомври 2021 година од таа земја во ЕУ пристигнале 18 отсто повеќе домати отколку во 2020 година.
Извор: agroklub.com
