На југот на Франција во вторникот почна склопувањето на најкомплексната машина во историјата на нашата цивилизација – ITERA, кое ќе трае следните 5 години, пишува Гвардијан. Станува збор за научен проект тежок 20 милијарди евра, со кој научниците сакаат да симулираат процеси што се одвиваат во внатрешноста на Сонцето т.е со овој проект се тежнее да се овозможи создавање на енергија со помош на нуклеарна фузија за која научниците се надеваат дека во иднина би можела да биде комерцијално искористена.
Станува збор за неограничен извор на чиста енергија, кој нашата цивилизација изминатоте 60 години не најде начин да го искористи, поради големите технички предизвици што ги бара таквиот зафат.
Уште пред пет години, новинарка Тања Рудеж, пишуваше дека во текот на реакцијата на фузијата, што всушност претставува процес на спојување на јадрото на атомите на лесните елементи, се ослободува голема количина на енергија. На пример, при фузија од пет грама материја се добива енергија колку што би се добила со горење на 60 тони многу квалитетен јаглен.
– „Фузијата е сигурен извор на енергија во неограничени размери“ – изјавил портпаролот на ITER Роберт Арно. За разлика од фисијата, однсоно кинење на атомските јадра, што е темел на нуклеарните централи и на атомските бомби, кај фузијата нема опасност од неконтролирана реакција. Со други зборови, не е можно сценарио како во Чернобил. Кај енергијата добиена со фузија, нема долготраен радиоактивен отпад, а нема ниту емисија на јаглен диоксид.
За да се состави овој реактор , тежок 23.000 тони , треба во него да се вградат милиони различни делови, меѓу кои и повеќе од 3.000 тони суперспроводливи магнети и повеќе од 200 км суперпроводливи жици, а сето тоа треба да се чува на екстремно ниска температура од -269 степени Ц. Накратко, станува збор за најкомплексниот „градежен“ зафат на денешницата.
Почетокот на составувањета на оваа машина го одбележаа францускиот претседател Емануел Макрон и јапонскиот премиер Шинзо Абе, чија земја учествува во овој проектот заедно со Европската унија, САД, Обединетото Кралство, Кина, Индија, Јужна Кореја и Русија.
– „Верувам дека ваквите иновации ќе бидат клучни во борбата против климатските промени и во изградбата на општество во кое нема преголеми со емисијата на јаглен диоксид“– вели Абе.
– „Ако овозможиме користење на чиста енергија, тоа ќе биде чудо за нашата планета. Но, морате да бидете свесни дека составувањето на оваа машина ќе биде извонредно сложен процес во текот на кој мораме да бидеме прецизни како швајцарски часовник“– изјави главниот директор на проектот ITER Бернар Биго.
Кога ITER ќе биде завршен во 2025 година, ќе почнат првите експерименти, а до 2035 година би требало да биде готова и изградбата на реактор, со јачина од 3 Гигавати, кој ќе произведува електрична енергија. Крајната цел е до 2050 година, со помош на фузијата да започне и комерцијалното производство на енергија.
Извор: Еkapija
