Во Кривопаланечкиот регион многу домаќинства особено оние во руралните подрачја годинава не се офајдија од значителните парични приходи кои ги остваруваа со берење на печурки кој се појавува од втората половина на месец мај кога започнува и сезоната на берба на пролетниот вргањ.
Причина е како што рекоа искусните берачи за Агротим.мк, екстремно слабиот род или воопшто никаков, кој го објаснуваат со наглите временски промени, прво силен бран дождови кои го зафатија регионот а потоа силна суша која како да го „пресече“ родот. На почетокот на сезоната во мај се береа смрчата и ѓурѓеванката, цената на смрчата беше 400 ден/кг и 100 ден/кг за онаа лажнатаз за килограм ѓурѓеванка откупувачите плаќаа 400 денари. Но сепак и овие први видови на печурки и оваа година ги имаше многу малку, поради температурните разлики во утринските чaсови и немање плодна почва за нивен раст, па најчесто завршуваа во тавите на на берачите.
Купувачите се незадоволни – затоа што родот на печурките оваа година е драстично намален.
– Претходните години на овој простор се откупуваа по неколку тони, а годинешниот откуп е катастрофален, вака слаб род не памтиме одамна, велат од фирмата за откуп на шумски плодови Мони 98 од Крива Паланка.
Од таму посочуваат дека на почетокот на сезоната во месец мај и јуни успеале да откупат околу 2,5 тони лисичарка со одличен квалитет чија цена почнала со 200 денари за килограм, па подоцна паднала на 80-100 ден/кг, што е и реално за тој период од годината.
– Некаде во јуни откупивме околу 1000 кг вргањ по цена од 200 ден/кг и откупот застана овде, што буквално сите не изненади, затоа што споредбено со минатата година тој период веќе имавме откупено 3-4 тони.
Добрите познавачи на состојбите со откупот велат дека претходните години искусните берачи можеле да заработат од илјада до две илјади евра во една сезона. Годинава вргањ нема за разлика од порано, кога берачите беа буквално товарени со гајби и ранци полни со овие шумски плодови. Годинава едвај некои од нив успеаја да конзервираат лисичарка за сопствени потреби а за вргањ и да не стане збор.
Кривопаланечките шуми и ливади изобилуваат со секакви примероци на печурки, а големите дождови, влажниот воздух и високите температури овозможуваат идеални услови за раст на печурките. Берачите на печурки си имаат своја шема, своја дестинација и угоре високо по планина се искачуваат на надморска висолчина и до 1.200 метри. Бербата на печурки е предизвик за кривопаланчани, мало гратче на Североистокот каде што нема многу индустрија, животната средина е чиста, сѐ е обвиткано во зеленило и шума. Разочараните берачи се потсетуваат на сезоната од пред три години кога времето многу и се погоди на печурката, тогаш тие се жалеа на ниската откупна цена, која во месец јуни за прва класа изнесуваше од 200 до 250 денари, за во месец август да падне на 50 до 100 денари за килограм, за печурка од сортата дубичарка, која ја имаше во огромни количини.
Во добри времиња, како што ни објаснија во некои од откупните пунктови , дневниот откуп на почетокот на сезоната се движел по 3-4 тони додека кога бербата е во полн ек откупот може да достигне и до 12 тони на ден. Откупената печурка во свежа состојба когаја има најчесто се извезува во западноевропските земји Франција, Италија и Германија, а помал дел се остава за домашниот пазар , каде во свежа и сува состојба се користи во трговските синџири и угостителските објекти.
