ЕУ го забрани увозот на поташа од Белорусија, важно ѓубриво кое во голема мера е дефицитарно во Европа, а Белорусија е негов главен извозник, како и на суровината за тоа производство. Ваквиот потег врши дополнителен притисок врз земјоделскиот сектор, кој веќе се бори со зголемувањето на цените на инпутите.
На 2 март, лидерите на ЕУ одобрија нов пакет санкции насочени кон Белорусија поради поддршката на Русија во нејзиниот воен напад врз Украина, пренесува Euractiv.
Рестриктивните мерки за забрана на увоз на поташа (калиум хлорид) од Белорусија беа воведени во јуни, по принудното слетување на авион на Рајанер во Минск и затворањето на опозицискиот активист Роман Протасевич.
„Ние значително ги прошируваме постоечките забрани за увоз. Се проценува дека мерките усвоени во јуни ќе исклучат од трговијата со ЕУ приближно 20 отсто од поташата ископана во Белорусија. Сега 100 отсто од целиот калиум хлорид е предмет на ограничувања на увозот“, порача службеник на ЕУ.
Краток период на прилагодување
За европските производители на ѓубрива останува краток период на прилагодување од три месеци. За тоа време им е дозволено да ги извршуваат постојните договори потпишани пред да биде усвоена забраната, бидејќи потоа веќе нема да може да се тргува.
Најголемиот европски производител во овој сектор, Yara, во јануари објави дека ќе го прекине купувањето од Белорусија.
Другите главни компоненти на азотни и фосфатни ѓубрива не се вклучени во списокот со санкции, но јунскиот пакет веќе забрани одредени мешавини како што се минералните хемиски ѓубрива што ги содржат сите три минерали, како и мешавините што содржат само фосфор и калиум.
Се очекува зголемување на цените
На Европската Унија во голема мера и недостасува поташа, со само 6 отсто удел во светското производство на оваа суровина. Нејзиниот увоз во 2020 година изнесувал 2,4 милиони тони, а уделот на увозот изнесувал 85 проценти од вкупната потрошувачка на ЕУ, покажуваат податоците обезбедени од EU FertilizersEurope.
Здружението на земјоделци COPA COGECA соопштило дека е тешко во оваа фаза да се имаат точни информации за потенцијалното влијание на забраната врз цените поради структурата на пазарот. Наведуваат дека очекуваат поскапувања и пореметувања на пазарот, бидејќи состојбата е тензична.
Канада е уште еден значаен извозник на оваа суровина и ѓубриво, но увозот од оваа земја е прескап.
Јануш Војчеховски, европскиот комесар за земјоделство, по состанокот со министрите за земјоделство на ЕУ-27 рече: „Гледаме драстична промена во ситуацијата, вклучително и во секторот за ѓубрива. Нема увоз или можности за тоа. Понатамошните одлуки ќе бидат објавени на 8 март.
