Иако осигурувањето постои колку што постои и тровијата, информираноста за можностите и ризиците кои доаѓаат со понудата на осигурителните полиси, како и довербата во нив е прилично мала.
Според информациите до кои дојде МИА довербата во осигурителните полиси е најмала кај земјоделците, односно заинтересираноста за купување полиси за осигурување на земјоделски поседи во државава е на многу ниско ниво. Па така, од над 90.000 регистрирани земјоделски стопанства, помалку од 5 проценти од нив го осигуруваат своето производство.
Според Ѓорѓе Војновиќ, директор на осигурителната компанија Триглав, на малата заинтересираност за купување ваков вид полиси влијаат повеќе фактори.
-Перцепцијата дека осигурувањето е услуга, која не можат да си ја дозволат, нерентабилното производство, стари насади, сѐ помалку работници во секторот, недостаток на доверба кон осигурувањето како начин на заштита, но и аграрните политики во државата и досегашни начини на справување со проблемите во овој сегмент, особено во прилики на елементарни непогоди и незгоди. Во овие ситуации земјоделците во голема мера се надеваат и потпираат на поддршка и помош од државата, што придонесува кон креирање сосема погрешна перцепција дека осигурувањето не им е потребно – вели Војновиќ за МИА.
Појаснува дека и покрај тоа што земјоделците се свесни за ранливоста на овој сектор, како и фактот што премијата за осигурување е субвенционирана 60 проценти од страна на државата, нивниот интерес за осигурување е сѐ уште на ниско ниво. Се согласува дека недоволната информираност е исто така важен фактор.
Од друга страна, претседателката на Националната федерација на фармери Васе Мојсоска не се согласува дека недоволната информираност е една од причините. Таа вели дека и покрај огромните штети кои ги прават климатските промени, земјоделците не се одлучуваат за ваквите полиси затоа што како што вели се „изгорени“ од осигурителните компании.
-Имало ситуации во кои иако осигурани посеви зафатени од климатските промени, компаниите поради различни причини не им ги исплаќаат премиите, ова го велам, затоа што истото ми се случи и мене кога пред четири години, иако ми беа осигурани лозовите насади и беа погодени од град пред берба јас не добив ни денар од осигурителната компанија за штетите и после четири години се уште нема судска разврска. Токму поради овие причини земјоделците се плашат од осигурителните полиси – оценува Мојсовска.
Според неа, алармот за спас на земјоделско производство е активен уште од пред 10 години.
-Треба уште денеска да се запрашаме сите по која патека ќе се движи нашето земјоделство, дали ќе си го заштитиме од промената на климата или ќе го оставиме на работ на времето – истакнува Мојсоска.
Експертот од областа на осигурувањето Климе Попоски за МИА заклучи дека генерално важни причини за проблемот со побарувачката на осигурителните полиси од страна на земјоделците, е тоа што во државава елементарните непогоди се користат за политички поени, земјоделците не се доволно свесни за негативното влијание на климатските промени, присутноста на недоволна финансиска едуцираност, но и манипулативните услови наведени во договорите кај осигурителните компании.
–Пример пред 10 години осигурување од ран мраз почнувало од први април, увиделе дека има штети, па после тоа направија истите цени да важат ама од 15 април, но тоа не му го кажува на земјоделецот кој купува, и после ќе настане штета на 12 април и ќе му каже, ама условот е поинаков. Тука автоматски земјоделецот ја губи довербата во осигурувањето, сега ран мраз покриваат од први мај кога веројатноста е многу мала, не дека нема, но е мала – појаснува Попоски.
Според Мојсовска, потребно е да се најде друг модел на осигурување како што е моделот на осигурување во Турција, каде што самата држава ќе биде грбот на земјоделецот.
И Попоски се согласува дека е јасна потребата од примена на модел сличен на тој во Турција и Шпанија. Предлага тој што користи субвенции да мора да купува осигурување, ама осигурителните продукти да бидат единствени од сите компании и да биде еден вид понуда со единствени цени.
-Мојот предлог е примена на модел сличен на Шпанија, Турција, државата нели дава субвенции за земјоделско производство, државата дава субвенции за премијата за осигурување да биде задолжително, секој земјоделец кој аплицира за субвенција за земјоделско производство да мора да ги осигурува своите посеви, парите од осигурувањето да одат во тој осигурителен пул и исплатата на штета кога ќе дојде да биде исклучиво од лиценцирани или овластени проценители на штети, кои ќе бидат агроекономисти што реално и брзо ќе можат да ја вршат проценката, со други зборови тој што користи субвенции за производство и за откуп да мора да купува осигурување, државата ќе му субвенционира 60 отсто, а тој мора да купува, ама продуктот што го купува за осигурување да биде унифициран како што е примерот со осигурувањето кај колите – објаснува тој.
