Она што започнало како обична прошетка на работа се претворило во едно од најзначајните ентомолошки откритија во последните децении. Гробиштата Ист Лоун во Итака се дом на повеќе од пет милиони солитарни пчели, што е три пати повеќе од бројот на жители на Менхетен на простор од само 1,5 хектари.
Рејчел Фордајс, техничарка во ентомолошката лабораторија на Универзитетот Корнел, забележала невообичаена активност на инсекти на гробиштата и земала примерок кој го однела кај својот шеф, професорот Брајан Данфорт. По детална анализа, идентификацијата потврдила дека се работи за видот Андрена („Andrena regularis“), познат како обична рударска пчела. Ова откритие објавено во научното списание Апидологија (Apidologie), ја потврдува тезата дека старите гробишта можат да претставуваат исклучително важни резервати на биодиверзитет. Според истражувачите, неколку значајни фактори придонесуваат гробиштата да бидат идеално живеалиште за пчелите кои се гнездат во почва. Меѓу нив се издвојува отсуството на пестициди, бидејќи одржувањето на просторот најчесто се врши без употреба на агресивни хемикалии. Дополнително, значајна улога има и мирната околина со минимално човечко движење и мало нарушување на почвата, како и песокливата структура на земјиштето, која овие пчели ја одбираат за копање тунели и создавање гнезда. Иако медоносните пчели се најпознати во јавноста, дивите солитарни пчели, како рударските пчели, имаат незаменлива улога во опрашувањето на голем број култури со висока економска вредност. Научниците нагласуваат дека нивното присуство е важно за стабилноста на екосистемите и земјоделското производство.
Професорот Брајан Данфорт нагласува дека резултатите од истражувањето покажуваат колку овие пчели се бројни и колку се значајни како опрашувачи, по што предупредува дека е неопходно да се препознаат и зачуваат ваквите природни жаришта на биодиверзитет. Оваа сорта пчели излегува од земјата рано напролет, токму во периодот на цветање на јаболката, една од најважните земјоделски култури во сојузната држава Њујорк. Во непосредна близина се наоѓаат овоштарниците на Универзитетот Корнел, кои им обезбедуваат изобилство од храна, додека гробиштата служат како безбедна и стабилна база за нивното гнездење.
Истражувањето раководено од студентот Стив Хог, открило прецизна динамика на ова „подземно општество“. Тимот користел специјални мрежести шатори со цел да ја следи густината на популацијата и времето на излегување на пчелите од земјата. Според резултатите, мажјаците се првите кои се појавуваат во април, веднаш штом температурите достигнат околу 21 степен, по што нивната улога е да ги чекаат женките за парење. Истовремено, истражувачите регистрирале и присуство на паразитски пчели од родот Номада, познати како „кукавички пчели“, кои ги полагаат своите јајца во гнездата на рударските пчели, каде нивните ларви се хранат со складираниот полен на домаќинот.
И покрај нивната огромна размноженост, овие подземни колонии се исклучително ранливи. Бидејќи гнездата се наоѓаат плитко под површината на земјата, секое асфалтирање, градежна интервенција или интензивна обработка на почвата може во многу краток рок да уништи милиони корисни инсекти. Истражувачкиот тим од Корнел започнал и поширока иницијатива, во која граѓаните се повикуваат да пријавуваат локации со слични масовни гнездења на пчели во почва, со цел нивна заштита и подобро научно разбирање. Според научниците, гробиштата Ист Лоун, основани во 1878 година, претставуваат јасен доказ дека соживотот меѓу човекот и природата може да опстои со децении и векови, доколку постои свесност за животот кој се крие под површината на земјата.
МИА
