Повеќе од 100 жени од цела Србија се пријавија за учество во активностите на проектот Ново лице на руралната жена, а 52 од нив за менторска програма. Учеле една од друга, посетувале стручни предавања, се запознале со нови работи од областа на претприемништвото, дигиталниот маркетинг, а увиделе и она што всушност го знаеле претходно, но не ја познавале терминологијата.
Контактите, средбите, познанствата и заедничката работа биле основа за создавање на онлајн платформата Мрежа Језгро, која има за цел учење и размена на знаења меѓу жените од село.
-„ За нас беше важно да нагласиме дека зајакнувањето на жената на село не значи зајакнување само на неа, туку и на нејзиното семејство. Животот на село значи „поддршка на целото семејство, а не на еден човек“, вели Драгана Томиќ Пилиповиќ на почетокот на Приказна со душа, експерт за развој на руралните заедници и основач на Центарот за општествено одговорно претприемништво CDOP и Рурал хаб, која живее со своето семејство во Врмџа, село кај Сокобања.
„Најдовме жени кои сакаа да ги променат условите за живот, да работат на себе, да заработуваат и создаваат и да ја решат својата финансиска независност. Да бидеме реални, малку се оние кои можат да живеат само од тоа, но овде зборуваме за дополнителни приходи“, вели Драгана.
Недалеку од нејзиниот дом Драгана има бавча со рози и лаванда. Луѓето знаат дека кога ќе дојдат во нејзината работилница, односно на природна едукација „Искорак“, која ја организира како дел од нејзиното здружение, 30 отсто од заработката оди во таа бавча. Врз основа на историското наследство на ова место, дизајнирала таков процес што луѓето одат од точка до точка, добиваат појаснувања за тие места и всушност работат на себе.
Сите нејзини гости се вмрежени со жени од селото, па после нејзината работилница за оброци, сувенири, зимска облека и се што е во понудата купуваат и од нејзините сосетки.
Недалеку од Драгана се наоѓа селското домаќинство Радисављевиќ во кое живеат три генерации и каде Александра Сашка Радисављевиќ, учесничка во проектот Ново лице на руралните жени, веќе четири години успешно се занимава со туризам.
„За време на туристичката сезона на туристите им нудиме сместување во два апартмани со вкупно 4 легла, како и подготовка на домашна храна, додека во зима сум посветена на моето хоби, кои ги презентирам и продавам во лето кога доаѓаат гости. На една од работилниците на Драгана во Рурал хаб научив рачно со сукало да правам еколошки магнети од тесто со декупаж техника, со мотиви на животни и цвеќиња од овој крај“,вели Александра.
Нуди сируп направен од глуварче, коприва, дренка, маточина, цвет од бозел до слатко од тиква и бројни ликери“. Сепак, се чини дека најголема атракција е ручекот на Сашка во славската соба, кој секогаш можете да го резервирате телефонски доколку сте во околината.
Со гордост раскажува дека пред гостите не изнесува ништо купено и прскано пред гостите, а во менито за појадок се кравајчиња, познатите лепчиња од овој дел на Србија, со кисело млеко, домашно сирење, баник, качамак и пржен зеленчук, додека за ручек се служи: супа од коприва, проја од брашно од блиската воденица, сармички од зелка, суви пиперки полнети со ореви, манџи, грав, гулаш од вргањ, како и пивтии од боранија.
-„Во програмата заедно со мојата менторка смислив работилница каде луѓето можат да дојдат и пред оброкот заедно да ги месиме и испечеме споменатите кравајчиња“, рече Александра.
Во Булиновац, живее креативната жена Маја Живковиќ со сопругот Дејан и ќерките Милица и Љубица. Семејно се занимаваат со земјоделство и имаат околу 10 хектари под вишни, а хоби на Маја е и одгледување домати во разни бои.
– „Собирам семиња од се и сешто и имам доста добра колекција. Доматите ми се на прво место, од шери до крупни, имам околу 60 видови во разни бои: од светло жолта, портокалова, црвена, розова и зелена до темно сина, односно индиго и нежно виолетова“, вели Маја.
Помладата ќерка Милица додава дека за неа и за нејзината сестра Љубица е најинтересно кога летото ќе исечат жолт домат кој е црвен на средина и кога ќе ги измешаат сите видови во чинија, ја добиваат најшарената здрава салата во светот.
-„Има и пиперки во многу бои, слатки и лути, кои му се допаѓаат на тато, но и едно неверојатно растение. Тоа е сунѓер од растително луфа, кој може да се јаде кога е младо, но ние сè уште го користиме како вистински природен сунѓер кога ќе созрее“, раскажува Милица.
Интересна работа е дека девојките на секое животно им го дале имиња освен на кокошките, па така кобилата се вика Вилма, а јарињата: Марко, Мартин, Никола и Наташа. Козите се викаат: Петра, Црнка, Санем по ликот од една серија, а јарците се Ѓоша и Јагодинац (зашто многу сакал јагоди). Мини е јагнето што е најголемо галениче.
Сега видов дека претприемништвото може да биде навистина интересно. Искуството беше прекрасно, а Драгана е царицата која успеа да не собере сите на едно место за да добиеме нов поглед на бројни теми“, вели Маја Живковиќ на крајот од Приказна со душа.
