Во селото Мостари, на околу 60 километри од Загреб, се наоѓа семејната фарма на Емина Бурек, која по завршување на факултетот одлучила да остане на село и да го прави она што сакала да го работи уште од дете. Пораснала на фарма што ја изградиле нејзините родители Јосип и Злата, која и денес уште ја работат со нејзиниот сопруг Даниел.
А работата е како во приказна, така што покрај ова семејство, со години на фармата работат десет работници од околните села. Во моментов, имаат 500 говеда од расата симентал на фармата, од кои 200 се млечни крави, а останатите се говеда, телиња и јуници на возраст од една година до високо стелни крави.
Секојдневно се молзат околу 155 крави, кои произведуваат околу 4.000 литри млеко, зависно од фазата на лактација и бројот на нови телиња. Бурекови првенствено се занимаваат со производство на млеко, речиси 1,5 милиони литри годишно, но и на месо затоа што имаат раса симентал за која Емина вели дека е најдобрата комбинирана раса во светот. Минатата година тие произведиле 50 тони говедско месо.
Врвна генетика на фармата
На 200 хектари земјоделско земјиште, тие произведуваат храна за добитокот, односно трева и силажа од пченка, додека концентрираниот дел од оброкот го купуваат. Поради големото внимание што го посветуваат на генетиката, оваа вредна фармерка завршила и курс за оплодување, па таа работа на фармата ја врши сама, грижејќи се за исхраната и здравјето на своите крави.
„Моравме да ја балансираме исхраната, да обезбедиме квалитетно домување и да користиме врвна генетика за да имаме високо производство и да преживееме, барем засега. Сите наши машки телиња завршуваат кај нас на гоење, а помал број се генотипизирани и подоцна се користат во други фарми за природно парење или одат во некој од репродуктивните центри“, објаснува таа.
За време на коронакризата, добро работеле, а купувањето на млеко отсекогаш функционирало добро, вели сопственичката на оваа семејна фарма. Сепак, цената не е единствениот фактор што им е важен во бизнисот. Многу поважен е односот на влез и излез, односно трошоците за добиточна храна, суровини, резервни делови, гориво и слично, во однос на излезните производи.
Последниве денови овој однос бил страшно нарушен, се пожали таа, бидејќи сите влезни единици поскапеле за 50 до 100 проценти, а цените на нивните производи, млекото и месото, останале непроменети, поради што оваа земјоделка смета дека состојбата во сточарството, без оглед за кое производство станува збор, понатаму е неодржлива.
„Секој литар млеко или килограм произведено месо ни создава загуба од 25 до 40 проценти, бидејќи цените на сите наши инпути повеќекратно се зголемија. Секој ден со производството свесно одиме во минус и ова е сега алармантна ситуација, бидејќи кога најдобрите и големите фарми го губат чекорот, тогаш е само прашање на денови до кога сите ќе опстанеме под овие услови“, се грижи таа.
Минатата година почнавме да произведуваме електрична енергија
Бурекови инвестирле многу пари во нивната фарма, а инвестициите делумно биле финансирани од Програмата за рурален развој на Република Хрватска. Секоја година, тие редовно ја осигуруваат својата фарма и производството и ја користат Мерка 17, со која се финансира 70 проценти од полисата за осигурување за земјоделците.
Откога постои Мерката 4, тие редовно аплицираат за тендери и европски фондови од подмерката 4.1.2. изградиле ѓубриште за шталско ѓубриво, купиле цистерна за ѓубриво, приколка за ѓубриво и зглобен натоварувач, а минатата година преку подмерка 4.1.3. изградиле и соларна електрана. Во декември 2020 година, започнале со производство на електрична енергија и им останува уште да ги усогласат своите потреби и барања со дистрибутерот.
Пред шест години, тие исто така се пријавиле на тендерот за подмерка 4.1.1. да ја набават потребната механизација за фармата, но досега не успеале да поминат.
„Поради системот на бодување и приоритетите“, вели Емина, која се надева дека нејзиното стопанство сепак ќе биде во можност да го подобри и модернизира своето производство со овие средства од Програмата за рурален развој.
Човекот учи додека е жив
Имала визија за сопствен бизнис како студентка на Земјоделскиот факултет, а нејзините студии биле, како што вели, камен-темелник за работата што ја работи денес. Покрај образованието за вештачко оплодување и обележување на говедата, таа дополнително се едуцирала за многу други работни места во стопанството, како што се книговодство и даночна политика. Образованието и помогнало полесно да се справи со новите ситуации и да ги решава проблемите, а човек учи додека е жив.
„Само преку континуирано учење можеме да го следиме забрзаниот развој на нови технологии и практики“, забележува таа.
Денес, речиси е невозможно да функционираме и работиме без компјутери и придружна електроника, продолжува Емина, која ја користи картичката за е-земјоделство од минатата година, и годишно ја пополнува апликација за целосна поддршка. Нејзината фарма користи софтвер за следење на стадото млечни крави, кој ги следи и снима сите податоци – од репродукција до производство.
„Отсекогаш бев среќна и горда што работам во професијата и ја работам работата што ја сакам, но сум тажна и загрижена за тешката ситуација во млечниот сектор. Мора да бидеме упорни и оптимисти и да се надеваме дека сега сме на дното од овој циклус и дека тоа нема да трае долго“, заклучи Емина Бурек.
Извор: agroklub.com
