Веста дека има недостиг на материјали за производство на земјоделска механизација низ целиот свет е веќе добро позната, а сега глобалните медиуми јавуваат за дополнителна закана и оскудни залихи на природна гума. Според Еверстрим, првото габичното заболување ги нападнало стеблата на растението Heavea brasiliensis, од кое се прави каучук, односно природна гума.
Овие стебла ги има во изобилство во областите со тропска клима. Главните производители се концентрирани во Југоисточна Азија, а Тајланд е најголем производител и извозник, со повеќе од една третина од глобалниот извоз на природна гума, а следат соседните Индонезија, Виетнам и Малезија.
Од поплави до пандемии
По глобалниот недостиг во 2011 година, предизвикан од силните поплави во тој дел од светот, како и големата побарувачка од Кина, никнаа многу нови насади што предизвикаа прекумерна понуда на пазарот и доведоа до намалување на цените во следната деценија. Постојано ниските цени не беа поттик за земјоделците да садат нови дрвја, а во исто време нема големи компании кои се занимаваат со ова производство што би можело да помогне во прилагодувањето на пазарот кога ќе се појават проблеми со синџирот на снабдување.
Нова криза настапи во 2020 година, предизвикана од пандемијата ковид-19 и големата побарувачка на гумени ракавици. Покрај тоа, земјоделците се соочија со недостаток на работна сила поради ограничувањата на работниците мигранти.
Покрај сето ова, земјите производители беа изложени на временски нарушувања, особено екстремните во 2020 година кога Тајланд беше погоден од најголемата суша во последните неколку децении, а потоа и од силни поплави што ги оштетија плантажите со гума. Виетнам го погодија тајфуните, а високото ниво на врнежи во делови на Југоисточна Азија создаде поволна средина за заболување на габични лисја што им штети на дрвјата и се шири во регионот од 2019 година.
Поскапи и синтетичките
Договорените цени на каучукот во првите месеци од оваа година достигнаа четиригодишен максимум и се зголемија за дури 57 проценти од април 2020 година. Чекањето за испорака на гума е петпати подолго, што дополнително ги комплицира производните процеси.
И цената на нафтата порасна, што се рефлектираше и во цената на синтетичката гума, која во првите шест месеци од годинава чинеше 66 проценти повеќе од лани. Бидејќи на стеблата на каучук им требаат околу седум години за да достигнат големина на обработка, малку е веројатно дека достапната понуда значително ќе се прошири во блиска иднина. Поради претходните недостатоци, професионалците за набавки се свртеа кон синтетичка гума, иако таа замена зависи од примената. Сепак, може да се очекува дека и нејзините цени до одреден степен ќе се зголемат како резултат на наглото зголемување на оние за природна гума, како што беше случај за време на недостигот во 2011 година.
Цената на електричната енергија исто така се зголеми, што е особено важно за земјите каде што се произведува гума. Дополнителното зголемување беше предизвикано од поскапите транспортни трошоци, особено трошоците за испорака како резултат на зголемувањето на цените на контејнерите.
Гумите во Европа оваа година веќе поскапеа, а во целиот систем производител-трговец се малку пониски за да се избегнат поголеми зголемувања на цените. Сепак, во втората половина на годината може да се очекува да бидат значително поскапи.
Извор: agroklub.com
